ROZWÓD W URZĘDZIE STANU CYWILNEGO
Aktualny stan prawny na dzień 7 kwietnia 2026 r.
W obecnym stanie prawnym przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidują możliwość rozwiązania małżeństwa wyłącznie przed sądem okręgowym. Niezależnie od tego, czy małżonkowie posiadają wspólne dzieci, czy chcą uzyskać rozwód z orzeczeniem o winie, czy bez orzekania o winie, właściwy do rozwiązywania małżeństw jest zatem wyłącznie sąd.
Przepisy umożliwiające uzyskanie rozwodu w Urzędzie Stanu Cywilnego
W ostatnim czasie do sejmu został skierowany rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, który przewiduje możliwość rozwiązania małżeństwa w trybie pozasądowym, tj. przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego.
Warunki uzyskania rozwodu w Urzędzie Stanu Cywilnego
Zgodnie z omawianym projektem, do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zostaną wprowadzone przepisy, zgodnie z którymi małżonkowie pozostający w związku małżeńskim dłużej niż 1 rok i nieposiadający wspólnych małoletnich dzieci (ani dzieci poczętych, lecz nieurodzonych), będą mogli uzyskać rozwód przez złożenie przez kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego zgodnych oświadczeń o rozwiązaniu małżeństwa.
Zanim małżonkowie jednak złożą oświadczenie o rozwiązaniu małżeństwa, kierownik Urzędu Stanu Cywilnego odbierze od nich pisemne zapewnienie potwierdzające występowanie przesłanek rozwiązania małżeństwa w trybie pozasądowym. Między odebraniem ww. pisemnego zapewnienia a złożeniem oświadczenia o rozwiązaniu małżeństwa musi upłynąć co najmniej 1 miesiąc. Rozwód w Urzędzie Stanu Cywilnego wywoła takie skutki, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy rozkładu pożycia małżeńskiego.
W związku z powyższym, rozwód w Urzędzie Stanu Cywilnego wymagał dwóch wizyt małżonków w Urzędzie (między którymi musi minąć co najmniej 1 miesiąc).
Po złożeniu oświadczenia o rozwiązaniu małżeństwa, kierownik Urzędu Stanu Cywilnego dołączy do aktu małżeństwa wzmiankę dodatkową o rozwiązaniu małżeństwa w drodze rozwodu pozasądowego.
Koszty uzyskania rozwodu w Urzędzie Stanu Cywilnego
Zgodnie z projektem ustawy koszt będzie wynosić po 300 zł od każdego z małżonków.
Etap wprowadzenia omawianych regulacji
13 marca 2026 roku sejm zagłosował za przyjęciem projektu, który w dalszej kolejności trafi do senatu. Senat może przyjąć projekt bądź wprowadzić swoje poprawki (przy czym w drugim z ww. przypadków projekt trafi z powrotem do sejmu).
Po ostatecznym zatwierdzeniu projektu trafi on do prezydenta celem złożenia przez niego podpisu. Następnie ustawa zostanie opublikowana i ogłoszona w Dzienniku Ustaw.
Zgodnie z projektem, przepisy wejdą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, niemniej trudno oszacować, kiedy to nastąpi.
Skutki rozwodu w Urzędzie Stanu Cywilnego
Najistotniejszym skutkiem uzyskania rozwodu pozasądowego jest brak winy któregokolwiek z małżonków.
Powyższe ma istotne znaczenie w kontekście możliwego obowiązku alimentacyjnego małżonka rozwiedzionego, bowiem zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego, jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozwodu, a rozwód skutkuje istotnym pogorszeniem sytuacji materialnej drugiego małżonka, małżonek wyłącznie winny może zostać zobowiązany do zapłaty alimentów na rzecz małżonka niewinnego.
Podsumowanie
Zgodnie z projektem, rozwód w Urzędzie Stanu Cywilnego będą mogli uzyskać małżonkowie, którzy:
- są małżeństwem dłużej niż rok,
- nie mają wspólnych małoletnich dzieci (ani dzieci poczętych nienarodzonych),
- złożą przed kierownikiem Urzędu pisemne zapewnienia potwierdzające występowanie przesłanek rozwiązania małżeństwa poza sądem,
- po upływie co najmniej 1 miesiąca od złożenia ww. pisemnych zapewnień – złożą przed kierownikiem Urzędu zgodne oświadczenia o rozwiązaniu małżeństwa.
Rozwód w Urzędzie skutkuje rozwiązaniem małżeństwa bez orzekania o winie któregokolwiek z małżonków.
Każdorazowo przed podjęciem decyzji o uzyskaniu rozwodu pozasądowego małżonkowie powinni rozważyć nie tylko spełnienie przesłanek do jego uzyskania, lecz także – czy są oni zgodni co do braku winy któregokolwiek z małżonków.
Jeżeli rozważasz rozwód i zastanawiasz się, czy istnieją przesłanki do domagania się rozwodu z orzeczeniem o winie warto zasięgnąć profesjonalnej porady.
